Skóra naturalna czy materiał w bucie dziecka - za i przeciw

Skóra naturalna nie jest automatycznie lepsza od materiału, a materiałowy czy wegański but nie jest z definicji gorszy. W Bosej Stópce dużo bardziej interesuje nas to, jak konkretny but pracuje, ile waży, jak zachowuje się podczas noszenia, czy można go łatwo wyczyścić i czy pasuje do konkretnego dziecka.

W naszym sklepie stacjonarnym bardzo często słyszymy: „chcę skórzane, bo skórzane są najzdrowsze". Zdarza się też odwrotna sytuacja: rodzic szuka buta wegańskiego, ale obawia się, że materiał syntetyczny będzie mniej przewiewny albo gorszej jakości. Tymczasem po latach oglądania, zginania, skręcania i dopasowywania tysięcy par butów wiemy jedno: sama nazwa materiału mówi zaskakująco mało.

Skóra skórze nierówna. Ale materiał materiałowi też.

Cały nasz wybór zaczyna się więc nie od metki, tylko od konkretnego modelu. Wszystkie, które przeszły u nas selekcję, zebraliśmy w kategorii buty dziecięce.

Skóra czy materiał? Krótka odpowiedź

Jeśli szukasz jednej odpowiedzi, który materiał jest najlepszy dla dziecka, to jej nie ma.

Skóra naturalna może być miękka, elastyczna i bardzo przyjemna w użytkowaniu, ale może też być ciężka, sztywna albo mocno wykończona. Lekka tkanina może świetnie sprawdzać się latem, ale nie będzie dobrym wyborem na każdą pogodę. Nowoczesna mikrofibra czy sztuczna skóra może być lekka, miękka i łatwa do czyszczenia, a kiepskiej jakości materiał syntetyczny może zachowywać się zupełnie inaczej.

Dlatego materiał wierzchu dobieramy do zastosowania, a konkretny but oceniamy jako całość.

Dlaczego w Bosej Stópce nie wybieramy buta po samej metce?

Gdy wybieramy nowe modele do sklepu, sam opis producenta nam nie wystarcza.

Bierzemy but do ręki. Dotykamy materiału, zginamy cholewkę, skręcamy cały but, sprawdzamy, gdzie pracuje i jak dużo waży. Patrzymy, ile ma warstw, gdzie są przeszycia i wzmocnienia, z czego zrobiona jest wyściółka.

Czasem na papierze wszystko wygląda idealnie: naturalna skóra, szeroki przód, elastyczna podeszwa. A potem bierzemy but do ręki i okazuje się, że przez kilka warstw skóry, przeszycia albo sztywne wzmocnienie całość prawie się nie zgina.

I odwrotnie. But z materiału syntetycznego może okazać się bardzo miękki, lekki i świetnie pracujący.

Ta kolejność nie jest zresztą naszym wymysłem.

Fizjoterapeutka dziecięca Marianna Czerwiec, wymieniając cechy dobrego buta dla dziecka, mówi o tym, że but zgina się w jednej trzeciej długości, daje się skręcić w obie strony, ma elastyczny zapiętek, komfortowe miejsce na palce z przodu i płaską wkładkę.

Materiału wierzchu nie ma na tej liście ani razu.

Widać to też w badaniach nad chodem dzieci. Porównanie chodzenia boso z chodzeniem w butach konwencjonalnych i w butach elastycznych pokazało, że to konstrukcja buta, a nie jego metka, zmienia sposób pracy stopy.

Co właściwie oznacza „materiał" w opisie buta?

W opisach produktów łatwo wrzucić wszystko poza skórą naturalną do jednego worka pod nazwą „materiał". Tymczasem mogą to być zupełnie różne rzeczy.

Skóra naturalna

Najczęściej spotkamy skórę licową, welur albo nubuk. Każda z nich zachowuje się trochę inaczej, a dodatkowo ogromne znaczenie mają jej grubość, sposób wyprawienia i wykończenie.

Materiały tekstylne

To mogą być klasyczne tkaniny, bawełna, mesh, dzianiny typu knit albo różne techniczne materiały stosowane również w butach sportowych.

Materiały syntetyczne

Tutaj również mamy ogromny rozstrzał jakościowy. Mikrofibra, nowoczesne sztuczne skóry czy materiały techniczne mogą być bardzo lekkie, miękkie i łatwe do utrzymania w czystości.

Materiały wegańskie

„Wegański" nie opisuje właściwości materiału. Informuje przede wszystkim, że w produkcie nie zastosowano materiałów pochodzenia zwierzęcego. But wegański może więc być wykonany z tkaniny, mikrofibry, sztucznej skóry albo kilku różnych materiałów.

Szybkie porównanie materiałów

Poniższe zestawienie warto traktować jako punkt wyjścia, a nie regułę. Miękka skóra może być lżejsza od ciężkiej tkaniny technicznej, a wysokiej jakości mikrofibra może zachowywać się zupełnie inaczej niż tania sztuczna skóra.

Skóra skórze nierówna

W naszym sklepie często słyszymy: „Chcę but ze skóry naturalnej". I wtedy właściwie dopiero zaczyna się rozmowa.

Bo z jakiej skóry?

Dwa buty mogą mieć w opisie dokładnie tę samą informację – „skóra naturalna" – a zachowywać się zupełnie inaczej.

Skóra licowa

Skóra licowa ma jedną bardzo praktyczną zaletę: łatwo ją wyczyścić. Przy dziecięcych butach naprawdę ma to znaczenie. Błoto czy kurz często wystarczy po prostu przetrzeć.

Z drugiej strony na gładkiej skórze bardziej widać rysy i obtarcia. Bywa też cięższa i sztywniejsza niż bardziej miękkie rodzaje skóry.

Jeśli zależy Ci właśnie na łatwej w pielęgnacji, dobrze pracującej cholewce, naturalnym punktem wyjścia są skórzane buty dziecięce. Gładki, elegancki wierzch ze skóry dobrze wygląda też w modelach na występy i zajęcia taneczne, czyli w kategorii baletki skórzane dziecięce.

Welur i nubuk

Rodzice czasem unikają weluru i nubuku, bo wydają się trudniejsze w pielęgnacji. Nie można ich po prostu zawsze przejechać mokrą szmatką.

Z naszego doświadczenia dobrze zaimpregnowany welur czy nubuk potrafią jednak bardzo dobrze znosić dziecięce użytkowanie. Drobne otarcia często są na nich mniej widoczne niż na skórze licowej, a sam materiał bywa miększy i bardziej elastyczny.

Czyli znowu: nie ma prostego „to jest lepsze".

Czy skóra naturalna zawsze lepiej oddycha?

Nie.

Skóra ma dobre właściwości związane z gospodarką wilgocią, ale to nie oznacza, że każdy skórzany but będzie bardziej przewiewny niż but materiałowy.

Dużo zależy od wykończenia skóry, liczby warstw, wyściółki i konstrukcji całej cholewki.

Latem lekki mesh, przewiewna dzianina albo mocno perforowany materiał mogą dać dziecku znacznie więcej wentylacji niż zabudowany but ze skóry licowej.

Dlatego, gdy doradzamy klientom buty na upały, dużo częściej patrzymy na to, jak zabudowany jest cały but i ile ma warstw, niż na samo pytanie „skóra czy materiał?".

Na upalne dni i przewiew sprawdzą się buty letnie dziecięce. Modele w konkretnych wzorach zebraliśmy w kategoriach: buty letnie dla dziewczynek i buty letnie dla chłopców.

Cholewka to nie tylko materiał, który widać z zewnątrz

To też bardzo często tłumaczymy w sklepie.

Klienci pytają, z czego zrobiona jest cholewka, ale dużo rzadziej pytają, z czego jest wyściółka. A przecież to właśnie wyściółka ma przez wiele godzin bezpośredni kontakt ze stopą.

Pod materiałem zewnętrznym może znaleźć się skóra, mikrofibra, siateczka, tkanina, filc, wełna, ocieplenie albo membrana. Do tego dochodzą przeszycia i wzmocnienia.

I dopiero te wszystkie elementy razem decydują o tym, czy but:

• będzie lekki,
• będzie dobrze odprowadzał wilgoć,
• będzie odpowiednio ciepły,
• będzie elastyczny,
• dobrze ułoży się na stopie.

Dlatego dwa buty z takim samym materiałem zewnętrznym mogą zachowywać się kompletnie inaczej.

Przy dzieciach liczy się także waga

Im mniejsze dziecko, tym większe znaczenie ma dla nas lekka i prosta konstrukcja.

Skóra licowa zwykle będzie cięższa od cienkiego weluru czy tkaniny. Skórzana wyściółka również może ważyć więcej niż mikrofibra albo lekka siateczka.

Waga wraca zresztą w zaleceniach specjalistów.

Fizjoterapeutka Hanna Krześniak przywołuje wytyczne American Academy of Pediatrics dotyczące butów dziecięcych. Wymieniają one cztery cechy: całkowitą elastyczność, cienką i płaską podeszwę, anatomiczny kształt szeroki w palcach oraz niewielką wagę.

Rodzaju materiału na tej liście nie ma.

Dlatego przy dziecku, które dopiero zaczyna chodzić, nie zakładamy automatycznie, że „skórzane będzie najlepsze". Jeżeli lekki but materiałowy jest bardziej miękki i pozwala dziecku swobodniej chodzić, może być znacznie lepszym wyborem.

Na pierwsze samodzielne kroki dobrym punktem startu są buty do nauki chodzenia, a dla jeszcze niechodzącego malucha najlżejsze buciki niemowlęce.

I trzeba też powiedzieć wprost: bardzo miękkie i lekkie materiały mogą szybciej się zużywać. To często normalny kompromis. Jeżeli chcemy maksymalnej lekkości i elastyczności, nie zawsze możemy jednocześnie oczekiwać, że but po kilku miesiącach intensywnego użytkowania będzie wyglądał jak nowy.

Co jest łatwiejsze do czyszczenia: skóra czy materiał?

To zależy od konkretnego materiału.

Skóra licowa jest bardzo wdzięczna, jeżeli chodzi o szybkie wycieranie brudu. Welur i nubuk wymagają trochę innego podejścia – szczoteczki i odpowiedniej impregnacji.

Ale nowoczesne materiały syntetyczne mają czasem przewagę, której skóra nie ma: część z nich można prać.

Dla rodzica, którego dziecko regularnie wraca z przedszkola w butach wyglądających tak, jakby uczestniczyło w wykopaliskach archeologicznych, możliwość wyprania buta może być dużo ważniejsza niż to, czy cholewka jest ze skóry naturalnej.

I to jest całkowicie sensowne kryterium wyboru, zwłaszcza gdy dziecko wraca z sali w błocie. To właśnie buty do przedszkola niszczą się w placówce najszybciej.

A co jeśli latem spadnie deszcz?

To pytanie naprawdę często słyszymy.

Rodzice wybierają na całe lato bardziej zabudowany skórzany but, bo łatwo się go czyści i „a co będzie, jeśli spadnie deszcz?".

No cóż – jeśli naprawdę mocno pada, można założyć kalosze.

Bardzo często lepszym rozwiązaniem jest lekki, przewiewny but na większość ciepłych dni plus elastyczny kalosz na błoto i deszcz niż jeden cięższy but, który przez cały sezon ma być trochę sandałem, trochę kaloszem i trochę jesiennym butem.

Przy najmłodszych dzieciach nie trzeba już zresztą zakładać, że kalosz będzie ciężki i sztywny. Są dziś modele bardzo lekkie i elastyczne, np. Bundgaard Cover, w których może chodzić nawet małe dziecko, o ile już samodzielnie chodzi.

Elastyczne modele na błoto i kałuże znajdziesz w kategorii kalosze, a konkretne wzory w kategoriach kalosze dla dziewczynek i kalosze dla chłopców.

U najmłodszych świetnym rozwiązaniem bywają też ochraniacze do piaskownicy. Zamiast wybierać cięższy but tylko dlatego, że łatwiej będzie go domyć, można zostawić dziecku lekki model i zabezpieczyć go na najbardziej brudne sytuacje.

Czy skórzany but jest bardziej wodoodporny?

Nie automatycznie.

Skóra może dobrze radzić sobie z wilgocią, szczególnie po odpowiedniej impregnacji, ale nie oznacza to, że każdy skórzany but będzie nieprzemakalny.

O odporności na wodę decydują także szwy, sposób łączenia cholewki z podeszwą, wykończenie materiału i ewentualna membrana.

Im bardziej szczelna jest cała konstrukcja, tym trudniej jednocześnie zachować bardzo dużą przewiewność. Membrany próbują pogodzić te dwie potrzeby, ale zawsze mamy do czynienia z pewnym kompromisem.

Membrana nie jest magiczną folią

Rodzic czasem mówi nam: „skarpetka była mokra, czyli but przeciekł".

Niekoniecznie.

Dziecko mogło po prostu biegać w ciepłym bucie z ociepleniem i grubą skarpetą, a stopa się spociła.

Membrana utrudnia przedostawanie się wody z zewnątrz i jednocześnie ma umożliwiać odprowadzanie pary wodnej. Jej możliwości nie są jednak nieograniczone. Jeśli dziecko produkuje dużo wilgoci albo cały but jest bardzo mokry, system nie zrobi cudu.

Dlatego przy membranie, tak samo jak przy wszystkich innych elementach buta, nie patrzymy tylko na jedno hasło w opisie.

Skóra naturalna czy materiał wegański?

Tu również nie ma jednego zwycięzcy.

W Polsce nadal bardzo mocno funkcjonuje przekonanie, że dziecięcy but „powinien być skórzany". Jednocześnie coraz więcej klientów szuka świadomie produktów wegańskich.

W Bosej Stópce nie mamy potrzeby przekonywać jednej grupy do wyboru drugiej.

Nowoczesny materiał wegański, w tym dobrej jakości sztuczna skóra czy mikrofibra, może być:

• lekki,
• miękki,
• elastyczny,
• przewiewny,
• łatwy do czyszczenia,
• czasem także możliwy do prania.

Z kolei naturalna skóra może być świetnym materiałem, ale również tutaj bardzo dużo zależy od jakości, sposobu wyprawienia i konstrukcji całego buta.

Naturalne nie oznacza automatycznie lepsze. Syntetyczne nie oznacza automatycznie gorsze.

A co z bezpieczeństwem materiałów?

To osobny i dużo szerszy temat.

To, że materiał jest naturalny, nie oznacza automatycznie, że sposób jego produkcji jest najlepszy dla skóry dziecka. Naturalna skóra może być wyprawiana, barwiona i wykańczana różnymi metodami. Podobnie jakość materiałów syntetycznych może być bardzo różna.

Widzimy jednocześnie, że producenci dziecięcych butów przykładają dziś do bezpieczeństwa materiałów dużo większą wagę niż kiedyś, a technologie cały czas się rozwijają.

Trzeba też pamiętać o jeszcze jednej rzeczy: materiał bezpieczny dla większości dzieci nie musi być dobrze tolerowany przez absolutnie każde dziecko. Od czasu do czasu spotykamy klientów z tak wrażliwą skórą, że reagują nawet na materiały, które dla ogromnej większości osób nie stanowią żadnego problemu.

W takiej sytuacji nie ma jednej internetowej odpowiedzi – trzeba obserwować reakcję konkretnego dziecka i w razie potrzeby skonsultować ją ze specjalistą.

Jaki materiał buta wybrać w konkretnej sytuacji?

Na upalne lato

Najpierw patrzymy na lekkość, wentylację i liczbę warstw. Lekki mesh, knit, tkanina albo mocno perforowana skóra mogą sprawdzić się lepiej niż zabudowany but ze skóry licowej.

Najwięcej przewiewu dają odkryte modele na gorące dni, czyli sandałki dziecięce.

Dla dziecka, które bardzo brudzi buty

Patrzymy na łatwość czyszczenia. Może wygrać skóra licowa, ale równie dobrze dobra mikrofibra albo materiał, który można wyprać.

Dla dziecka, które dopiero zaczyna chodzić

Najważniejsze są lekkość i to, jak pracuje cała konstrukcja. Nie wybieramy skóry tylko dlatego, że jest skórą.

W domu, na pierwsze kroki po gładkiej podłodze, dobrze sprawdzają się miękkie kapcie do nauki chodzenia.

Na błoto i mocny deszcz

Nie próbujemy robić z codziennego buta kalosza. Często najlepiej sprawdzi się po prostu drugi, elastyczny kalosz.

Na chłodne, mokre dni, gdy kałuże są regułą, osobnym rozwiązaniem są buty na deszcz dla dzieci.

Dla dziecka wrażliwego sensorycznie

Patrzymy na fakturę materiału, wyściółkę, szwy i reakcję konkretnego dziecka. Najlepszy materiał to ten, który dziecko po prostu dobrze toleruje.

Dla rodziny szukającej butów wegańskich

Szukamy dobrej jakości materiałów nieodzwierzęcych i oceniamy but dokładnie tak samo jak każdy inny: po wadze, elastyczności, konstrukcji, przewiewności i zastosowaniu.

Co z tego wszystkiego zapamiętać?

Nie wybieraj buta dla dziecka tylko dlatego, że na metce jest napisane „skóra naturalna". I nie odrzucaj dobrego modelu tylko dlatego, że jest materiałowy albo wegański.

Najważniejsze pytania brzmią:

Czy but pasuje do stopy? Czy dobrze się zgina? Ile waży? Jak zachowuje się podczas chodzenia? Czy materiał odpowiada pogodzie i sposobowi użytkowania? Czy dziecku jest w nim wygodnie? I czy da się go utrzymać w takim stanie, z którym jako rodzic jesteś w stanie żyć?

Bo czasem najlepszym wyborem będzie miękki skórzany but. Czasem lekka tenisówka z siateczki. Czasem nowoczesny model wegański, który można wrzucić do prania.

Nie szukamy najlepszego materiału. Szukamy najlepszego rozwiązania dla konkretnego dziecka.

Nie wiesz, który model wybrać?

Z samego opisu produktu nie zawsze da się przewidzieć, jak konkretny but będzie pracował.

W Bosej Stópce dobieramy buty do kształtu stopy, wieku dziecka i sposobu użytkowania.

Przy starszaku, który chodzi w jednej parze pół dnia na lekcjach, pomożemy wybrać model z kategorii buty do szkoły dla dziewczynki lub buty do szkoły dla chłopca.

Jeśli wahasz się między kilkoma modelami, możesz do nas napisać albo przyjść do naszego sklepu stacjonarnego w Gliwicach.

FAQ – skóra czy materiał w butach dziecięcych?

Czy but dziecięcy musi być skórzany?

Nie. Dobry but dziecięcy może być wykonany ze skóry, tkaniny, mikrofibry albo innego materiału. Ważniejsze od samej nazwy materiału są konstrukcja buta, jego waga, elastyczność, dopasowanie do stopy i zastosowanie.

Czy skórzane buty dziecięce lepiej oddychają?

Nie zawsze. Dużo zależy od sposobu wykończenia skóry i konstrukcji całego buta. Lekki mesh czy knit może być w upał bardziej przewiewny niż mocno zabudowana skóra licowa.

Czy materiałowe buty są gorsze od skórzanych?

Nie. Materiały tekstylne i nowoczesne syntetyki mogą być lekkie, elastyczne i przewiewne. O jakości decydują konkretny materiał i konstrukcja, a nie sama etykieta „materiał".

Czy buty wegańskie są dobre dla dzieci?

Mogą być bardzo dobrym wyborem. Tak samo jak przy butach skórzanych trzeba sprawdzić ich elastyczność, wagę, przewiewność, sposób wykonania i dopasowanie do stopy.

Co jest lżejsze – skóra czy materiał?

Najczęściej lekkie tkaniny, mesh czy mikrofibra ważą mniej niż klasyczna skóra licowa, ale nie jest to reguła dla każdego buta. Dlatego najlepiej oceniać konkretny model.

Jaki materiał najlepiej sprawdzi się latem?

Najważniejsze są przewiewność, mała liczba warstw i niewielka waga. Może to być lekka tkanina, mesh, knit albo perforowana skóra.

Co wybrać na deszcz?

Przy umiarkowanej wilgoci może wystarczyć odpowiednio zabezpieczony but. Przy błocie i mocnym deszczu często prostszym rozwiązaniem jest lekki but na co dzień plus elastyczny kalosz.

Czy skóra naturalna jest zawsze bezpieczniejsza niż materiał syntetyczny?

Nie. Bezpieczeństwo zależy między innymi od sposobu produkcji, wyprawienia, barwienia i wykończenia materiału. Samo naturalne pochodzenie nie daje automatycznie przewagi.

Czy materiałowe buty dziecięce można prać?

Niektóre tak, ale zawsze trzeba sprawdzić zalecenia producenta konkretnego modelu. Możliwość prania jest jedną z praktycznych zalet części nowoczesnych materiałów tekstylnych i syntetycznych.

Źródła

Badania

1. Wolf S, Simon J, Patikas D, Schuster W, Armbrust P, Döderlein L (2008). Foot motion in children shoes. A comparison of barefoot walking with shod walking in conventional and flexible shoes. Gait & Posture 27(1): 51–59. DOI: 10.1016/j.gaitpost.2007.01.005
2. Cranage S, Perraton L, Bowles KA, Williams C (2019). The impact of shoe flexibility on gait, pressure and muscle activity of young children. A systematic review. Journal of Foot and Ankle Research 12: 55. DOI: 10.1186/s13047-019-0365-7

Regulacje

3. Rozporządzenie REACH (WE) nr 1907/2006, załącznik XVII — ograniczenie zawartości chromu VI w wyrobach skórzanych mających kontakt ze skórą, obowiązujące od 1 maja 2015 r.

Wypowiedzi specjalistów

Cytowani w tekście specjaliści wypowiadali się w materiałach Bosej Stópki z serii „Okiem Eksperta": fizjoterapeutka dziecięca Marianna Czerwiec oraz fizjoterapeutka Hanna Krześniak. To materiały eksperckie, nie prace naukowe, i nie mają numerów DOI.

Charakter materiału

Artykuł opiera się na wieloletnim doświadczeniu Bosej Stópki w doborze i selekcji obuwia dziecięcego oraz na obserwacjach z pracy z klientami w sklepie stacjonarnym i online.